کد مطلب : ‌10220

کارخانه‌های سبز مس

احداث دو کارخانه اسید در مجتمع‌های سرچشمه و شهربابک ازجمله مهمترین طرح‌های توسعه‌ای شرکت ملی صنایع مس ایران است. در این گزارش با چرایی اجرای این دو طرح و نحوه اجرای آنها آشنا می‌شوید.

تولید اسید سولفوریک در کارخانه‌های مس بیشتر ضرورت زیست‌محیطی دارد تا ضرورت اقتصادی. فرآیندهای پیرومتالورژی مس علاوه بر تولید محصول مذاب که طی یک پروسه به آند و کاتد تبدیل می شود، یک محصول جانبی دیگر هم دارد؛ دود. این محصول بسیار آلوده است و براساس استانداردهای محیط زیست نباید وارد محیط شود. با تکنولوژی‌های جدیدی که وارد ذوب مس شده مانند ذوب فلش، غلظت آلاینده‌ها به طرز چشمگیری افزایش پیدا کرده و لازم است این گاز قبل از ورود به محیط، تصفیه شود. برای تصفیه کردن گازهای فرآیندهای متالورژی راه‌های زیادی وجود دارد که تولید اسید سولفوریک یکی از این راه‌هاست. شرکت‌ها با در نظر گرفتن فاکتورهای مختلف یکی از این راه ها را انتخاب می‌کنند.
اسید سولفوریک به لحاظ قیمتی شاید ارزش زیادی نداشته باشد اما به خاطر کاربرد فراوانی که در بخش‌های مختلف صنعت دارد، باعث می‌شود این ماده را به عنوان یک محصول جانبی، تولید کنند و با این روش گازهای آلاینده را تصفیه کنند. خود کارخانه‌های تولید مس هم در فرآیندهای مختلفی نظیر لیچینگ از اسید سولفوریک استفاده می‌کنند و این دلیل دیگری است بر انتخاب روش تولید اسید سولفوریک برای تصفیه گازهای آلاینده. از همین رو شرکت ملی صنایع مس ایران به احداث کارخانجات اسید در دو مجتمع سرچشمه و شهربابک اقدام کرده است. به گفته «محمدرضا سرحدی»، مجری احداث کارخانجات اسید کرمان در حال حاضر طرح‌های احداث کارخانه اسید سرچشمه با ظرفیت 610 هزار تن در سال و تولید واقعی 560 هزار تن و کارخانه اسید خاتون‌آباد با ظرفیت 600 هزار تن و تولید واقعی 490 هزار تن در سال در دست احداث است. هدف‌گذاری اولیه برای این دو کارخانه این است که این پروژه‌ها 30 ماهه به مرحله بهره‌برداری برسند. سرحدی همچنین می‌گوید: «کارخانه اسید سرچشمه تاکنون 40 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است و خاتون‌آباد 10 درصد». 

اسیدها کجا می‌روند؟


به گفته «محمدرضا سرحدی»، مجری احداث کارخانجات اسید کرمان درحال‌حاضر طرح‌های احداث کارخانه اسید سرچشمه با ظرفیت 610 هزار تن در سال و تولید واقعی 560 هزارتن و کارخانه اسید خاتون‌آباد با ظرفیت 600 هزار تن و تولید واقعی 490 هزارتن در سال دردست احداث است.

محصول اسید سولفوریک بسیار کاربردی است. کمتر محصول ساخته دست بشر هست که در بخشی از پروسه تولید آن اسید سولفوریک به کار نرفته باشد؛ به صورت مستقیم یا غیرمستقیم. از کاغذ و پلاستیک گرفته تا محصولات الکترونیکی و هرآنچه در زندگی روزمره خود با آن سروکار دارید در بخشی از پروسه تولید خود با این اسید سروکار داشته‌اند. اسید سولفوریک به این ترتیب، مصرف بسیار بالایی دارد و درنتیجه تولید بسیار بالایی خواهد داشت.با این وجود عمده مصرف اسید سولفوریک در صنعت کود شیمیایی است؛ چه در ایران و چه در جهان. با انتخاب این محصول به عنوان محصول نهایی فرآیند تولید اسید سولفوریک صنعت مس، علاوه بر این که محیط زیست آلوده نمی‌شود، می‌توان این محصول را صرف تولید کود شیمیایی کرد و بخشی از نیاز کشاورزی کشور را برطرف کرد.
چالش اصلی اما مساله حمل و نقل این محصول است. اسید سولفوریک بسیار خورنده است. برای مثال نفت به راحتی از قاره‌ای به قاره دیگر به کمک خطوط لوله و تانکرهای نفتکش منتقل می شود زیرا نفت اصلا خورنده نیست و حتی از آب هم خورندگی کمتری دارد. اما اسید سولفوریک بی‌نهایت خورنده‌تر از آب است. وزن بسیار زیادی هم دارد. اسید سولفوریک یکی از سنگین‌ترین مایع‌های طبیعت است. تقریبا دو برابر آب، جرم حجمی دارد. اسید خورنده و سنگین است پس حمل و نقل بسیار گرانی دارد. تانکرهایی که برای این منظور اختصاص پیدا می‌کنند باید جنس خاصی داشته باشند و چون سنگین است فقط در پارت‌های کوچک می‌توان این محصول را حمل کرد. پس حمل و نقل آن بسیار هزینه‌بر است. برای همین منظور اسید سولفوریک را معمولا جایی تولید می‌کنند که همانجا بتواند مصرف شود. به‌عنوان مثال، کمپلکس‌های پتروشیمی در کنار کارخانه تصفیه گاز، کارخانه‌های اسید سولفوریک را دارند که گوگرد را به اسید تبدیل می‌کند. در کنار کارخانه گوگرد هم می‌توان کارخانه تولید کود شیمیایی را دید که بلافاصله اسید تولیدی را در راکتورها به محصول پایین‌دستی مناسب برای حمل و فروش تبدیل می‌کند. کود در محل بار کشتی شده و صادر می‌شود. بنابرین تولید اسید سولفوریک به بخشی از یک فرآیند به‌صرفه تبدیل می‌شود. درواقع صنایعی که مصرف کننده این محصول هستند باید نزدیک به محل تولید آن باشند تا نیاز به حمل جاده‌ای یا ریلی این محصول خورنده، سنگین و خطرناک در فواصل طولانی نداشته باشیم.

 

نام‌ :
ایمیل :
نمایش داده نمی‌شود
متن :
 
عضویت در خبرنامه
نام‌ و نام‌خانوادگی:
ایمیل :
مس پرستلگرام
به نظر شما سایت عصر‌مس‌آنلاین بهتر است بیشتر به چه مطالبی بپردازد؟