کد مطلب : ‌10223

جلوگیری از خروج ارز با احداث کارخانجات اسید کرمان

پروژه احداث کارخانجات اسید کرمان، به اجرای طرح‌های جانبی ازجمله احداث کارخانه کود نیازمند است. «محمدرضا سرحدی»، مجری طرح احداث کارخانجات اسید کرمان در گفتگو با «عصرمس آنلاین» می‌گوید احداث کارخانجات اسید و کود کمک زیادی به اقتصاد کشور خواهد کرد.

امیر کریمی

احداث کارخانه اسید در سرچشمه و خاتون‌آباد مقدمه‌ای برای ساخت کارخانه کود شیمیایی به حساب می‌آید. محصولی که ایران به شدت به واردات آن از خارج از کشور وابسته است. وابستگی بیش از 90 درصدی ایران به کود شیمیایی و تبدیل اسید مضر تصفیه شده در کارخانه اسید به کود شیمیایی موضوعی است که آن را با «محمدرضا سرحدی»، مجری احداث کارخانجات اسید کرمان به گفتگو نشسته‌ایم. به گفته سرحدی مطالعات اخیر شرکت مس نشان می‌دهد که احداث کارخانه کود شیمیایی با سرمایه خارجی در کنار کارخانه اسید خاتون‌آباد و سرچشمه صرفه‌جویی بالای اقتصادی برای شرکت و اهمیت زیست‌محیطی چشمگیری برای منطقه به دنبال دارد. صرفه اقتصادی و اهمیت زیست‌محیطی که در راهبردهای نوین شرکت ملی صنایع مس ایران جایگاه برجسته‌ای دارد.


در حال حاضر بیش از 91 درصد کود مورد نیاز کشور وارد می‌شود. یعنی دلار از ایران خارج می‌شود تا کود وارد ایران شود. با احداث کارخانجات اسید و کود در کرمان جلوی این اتفاق گرفته خواهد شد.

 

  • با توجه به ساخت کارخانه اسید در سرچشمه و شهربابک آیا پیش‌بینی برای ساخت کارخانه کود شیمیایی نیز در دستور کار شرکت مس قرار دارد؟

با توجه به برنامه‌ها و استراتژی بلند مدت تولید مس منطقه کرمان از سال 98 در حدود یک میلیون و 250 هزار تن در سال تولید اسید خواهیم داشت بر این اساس از مدتی پیش مطالعات ساخت کارخانه کود شیمیایی به بخش طرح کارخانه اسید واگذار شد. پس از احداث کارخانه‌های اسید حدود 300 تا 400 هزار تن از اسید تولیدشده در استان کرمان و استان‌های همجوار فروخته خواهد شد. بنابراین باید برای 800 هزار تن از این مقدار اسید چاره‌ای اندیشده شود. طبیعتا بهترین وضعیت مصرف اسید در جهان تولید کود شیمیایی است اما زیرساخت‌های تولید کود در ایران هنوز تکمیل نشده است. همانطور که در مورد اسید هم همینگونه است. در دنیا استفاده‌های متفاوتی از اسید تولیدی می‌شود. مثلا در برخی از کشورهای اروپایی اسید بالای 100 درصد تولید می‌شود و بخش عمده‌ای از آن در تولید مواد منفجره استفاده می‌شود که تکنولوزی خاصی است و در ایران وجود ندارد. باید با توجه به پتانسیل‌های داخلی به نیازهای داخلی توجه کرد. عمده محصول مورد نیاز  اسید در کشور کود است. در حال حاضر بیش از 91 درصد کود مورد نیاز کشور وارد می‌شود. یعنی دلار از ایران خارج می‌شود تا کود وارد ایران شود. از طرفی با توجه به مناطق آب و هوایی مختلف کشور کودهای متفاوتی هم در سراسر کشور نیاز است. یک خاک کود اسیدی نیاز دارد و خاک دیگر به کود قلیایی نیازمند است. بر اساس آمارهای وزارت صنایع و معادن نیز انواع مختلف کود به کشور وارد می‌شود. بنابراین تولید اسید فسفریک و TSP که مصرف زیادی در ایران دارد بسیار به صرفه است و احداث کارخانه کود در کنار کارخانه اسید منطقی است اما باید با مشارکت و سرمایه‌گذاری بیرونی باشد.

  • امروزه تولید کود شیمیایی و اسید سولفوریک چه وضعیتی در ایران دارد؟

در ایران تعداد زیادی کارخانه کود وجود دارد. مثال واضح آن پتروشیمی رازی در اهواز است. در بازدیدی که از آن مجموعه داشتیم مشخص شد این مجموعه یک کارخانه اسید فسفریک و دو کارخانه کود دارد که هر دو کارخانه کود آن متوقف بود و کارخانه اسیدش هم با ظرفیت کامل کار نمی‌کند. در کنار آن دو کارخانه اسید سولفوریک هم هست که تنها یکی از آنها کار می‌کند، آن هم به اندازه‌ای که کارخانه اسید فسفریک را پشتیبانی کند. برای تولید اسید فسفریک تحت هر شرایطی نیازمند اسید سولفوریک هستیم. شرکت رازی متعهد است اسید سولفوریک مورد نیاز اسید فسفریک را تامین کند و بیش از این تعهدی ندارد چون تولید بیش از آن مقدار اسید سولفوریک برای این مجموعه به صرفه نیست. در سال‌های اخیر قیمت اسید سولفوریک بسیار افت کرده است. از سوی دیگر معضل اصلی کشور برای تولید کود شیمیایی نبود معادن پرعیار و قابل دسترس از خاک فسفاتی در ایران است و در حال حاضر بیش از 90 درصد خاک فسفات مورد نیاز تولید اسید فسفریک و کود در ایران از مصر، عربستان و برخی از کشورهای آسیایی و افریقایی وارد می‌شود. به همین دلیل وابسته به خاک فسفات شده‌ایم.

  • بنابراین تولید اسید و احداث کارخانه کود شیمیایی به صرفه است. اما شرکت مس چطور می‌خواهد این کارخانه را احداث کند؟

شرکت مس دو راه پیش‌رو دارد. اول اینکه با توجه به وجود کارخانه‌های کود کشور، شرکت مس تولید کود را برون‌سپاری کند. بر این اساس کارخانه‌های زیادی چون پتروشیمی رازی در صورت رساندن اسید به بندر ماهشهر آن را تخلیه کرده و با توجه به واردات خاک فسفات از خارج، کود شیمیایی تولید می‌کنند. دومین مسیر، احداث یک کارخانه کود در کنار دو کارخانه اسید خاتون‌آباد و سرچشمه است که به واسطه سرمایه‌گذاری بیرونی و خارج از شرکت مس انجام شود. بهترین گزینه راه دوم است. در حقیقت با احداث کارخانه کود با سرمایه خارجی در خاتون‌آباد یا سرچشمه اسید به آنها تحویل داده شود. این کارخانه توانایی اشتغال 100 نفر را خواهد داشت. در همین رابطه برخی از سرمایه‌گذاران بین‌المللی اظهار تمایل کردند تا کارخانه کود در این نقطه احداث کنند. در حال حاضر مذاکرات در این مورد ادامه دارد.

  • رقابت در این عرصه چگونه است. آیا تولیدات شرکت مس قابل رقابت در بازار کشور هستند؟

در حال حاضر تعداد مجوزهای صادرشده وزارت صنایع برای احداث کارخانه  اسید تعجب‌‌برانگیز است. مثلا برای سال 93-94 مجوز تولید نزدیک به 2 میلیون تن اسید در کشور داده شده است. راز تعداد زیاد این مجوزها به ساخت کارخانه‌های کوچک باز‌می‌گردد که تولید آنها به صرفه نیست اما برای شرکت مس با یک میلیون تن تولید اسید، این کار کاملا به صرفه است زیرا از هدررفت انرژی و امکانات جلوگیری خواهد شد. کارخانه‌های اسید کشور به جز شرکت مس برای این کار باید گوگرد بسوزانند و اسید تولید کنند و به این ترتیب بخشی از گوگردی که در شرکت نفت تولید می‌شود، با یارانه در اختیار کارخانه‌های اسید قرار می‌گیرد تا مصرف تولید اسید می‌شود. در صورتی که گوگرد مشتریان بسیار خوبی در کشورهای همجوار دارد و کشتی‌های آنها در اسکله‌های ایران برای خرید گوگرد حاضر هستند. این در حالی است که در سرچشمه گاز مضر و آلاینده به اسید تبدیل می‌شود و قرار نیست گوگردی که بسیار گران‌تر از اسید است، سوزانده شود. بنابراین راه‌اندازی کارخانه اسید و کود توسط شرکت مس از هر نظر به‌صرفه است.

  • تکنولوژی ساخت کارخانه اسید چیست؟

تکنولوژی‌های برتر دنیا در ساخت کارخانه اسید چند مورد بیشتر نیست. برترین تکنولوژی از آن شرکت «مونسانتو»ی آمریکا است که کارخانه‌های اسید چین اکثر توسط همین شرکت احداث شده است. در مقام دوم اتوتک قرار دارد. از این نظر اتوتک شرکت کوچکی نیست. برای مثال سیستم ابزار دقیق کارخانه اسید تحت لیسانس اتوتک است. در حقیقت هرکس کارخانه اسید می‌زند این بخش را از اتوتک تامین می‌کند. 

  • تفاوت اسید خاتون آباد و سرچشمه چیست؟

کارخانه اسید با تکنولوژی جذب مضاعف در هر دو کارخانه احداث می‌شود که تفاوتی با هم ندارند. در سرچشمه گاز فلش وارد مرحله تولید اسید می‌شود. گاز فلش سرچشمه 20 درصد SO2 دارد. در خاتون‌آباد گاز فلش با گاز کنورتور مخلوط شده و برای مراحل تولید اسید فرستاده می‌شود. بنابراین با میانگین SO2 12 تا 15 درصد این گاز وارد مرحله تولید اسید می‌شود.

نام‌ :
ایمیل :
نمایش داده نمی‌شود
متن :
 
عضویت در خبرنامه
نام‌ و نام‌خانوادگی:
ایمیل :
مس پرستلگرام
به نظر شما سایت عصر‌مس‌آنلاین بهتر است بیشتر به چه مطالبی بپردازد؟