کد مطلب : ‌10621

وقتی قیمت مس، پروژه‌ها را غیراقتصادی کرد

عصرمس آنلاین: در دوره جدید مدیریت شرکت ملی صنایع مس ایران، پروژه‌های فاز سوم توسعه شرکت مورد بازبینی قرار گرفت و در جریان آن، 31 پروژه توسعه به 17 پروژه تقلیل پیدا کرد. اما این اتفاق چرا افتاد و نتیجه حذف پروژه‌های غیراقتصادی از فاز سوم توسعه چیست؟

سیامک سینایی

در پروژه‌های فاز سوم توسعه شرکت ملی مس، اغلب طرح‌ها در معادن و مناطقی در نظر گرفته شده بودند که دارای عیار پایین، مشکلات زیست‌محیطی، مشکل تملک اراضی، کمبود آب و... بودند. احداث کارخانه‌ها نیز با توجه به کمبود شدید خوراک و مشکلات زیست‌محیطی در هاله‌ای از ابهام قرار گرفت و درنهایت، پروژه‌های غیراقتصادی فاز سوم شرکت ملی مس در بازنگری مدیریت جدید حذف شدند. در این مقاله طرح‌هایی بررسی می‌شوند که علاوه بر افت جهانی قیمت مس، با توجه به مشکلات یادشده از فاز سوم توسعه حذف شدند یا به حال تعلیق درآمدند.
در مقاله‌های گذشته فاز سوم توسعه شرکت ملی مس بررسی شد که این فاز از سال 1390 و همراه با برنامه پنجم توسعه کشور در قالب 31 طرح برای رسیدن به هدف تولید 700 هزار تن کاتد مس به مرحله اجرا در آمد. این تقسیم‌بندی در واقع چارچوبی از طرح‌های فاز سوم هستند که با توجه به شرایط جدید مانند کاهش قیمت مس، عیار پایین معادن، مشکلات زیست‌محیطی و...، مدیریت جدید شرکت ملی مس در دولت یازدهم تصمیم به بازنگری در آن‌ها و قرار دادن آن‌ها در تقسیم‌بندی زیر گرفت:
1- طرح‌های ناتمام فاز دوم توسعه که به فاز سوم منتقل و اجرایی شدند
2- طرح‌ها و معادنی که پس از ارزیابی مجدد در دولت یازدهم حذف شدند
3- طرح‌هایی که شرکت مس هنوز مصمم به اجرای آن‌ها است
4- معادن جدید
البته لازم به ذکر است که اغلب این طرح‌ها با توجه به قیمت جهانی مس در آن زمان توجیه داشتند. در مقاله‌های پیشین، بخش طرح‌های منتقل شده از فاز دوم که در فاز سوم اجرایی شدند، مورد ارزیابی قرار گرفت که این طرح‌ها البته با کمی تاخیر نهایتا به سرانجام رسیدند. علاوه بر این با توجه به روی کار آمدن مدیریت جدید، چندین طرح از طرح‌های فاز سوم حذف شدند که پنج طرح از آن‌ها در مقاله پیشین بررسی شدند و در ادامه به بررسی دیگر طرح‌های حذف شده خواهیم پرداخت.

طرح توسعه تغلیظ سونگون فاز3:
هدف: این طرح با هدف ایجاد کارخانه تغلیظ با ظرفیت 6/11 میلیون تن سنگ معدن خشک ورودی در سال به‌منظور افزایش ظرفیت کنسانتره به میزان 240 هزار تن با عیار متوسط 26 درصد مس- مولیبدن و افزایش ظرفیت کنسانتره مولیبدن به میزان 2700 تن در سال تعریف شد. 
معرفی طرح: محل اجرای طرح در مجتمع مس سونگون واقع در 130 کیلومتری شمال تبریز و 30 کیلومتری شهرستان ورزقان قرار داشت. قرار بود این طرح پس از انجام فاز 2 تغلیظ که ظرفیت کنسانتره مس را در سونگون به 300 هزار تن می‌رساند اجرا شود و ظرفیت را در حدود 240 هزار تن افزایش دهد. سرمایه‌گذاری اولیه 4482 میلیارد ریال که قرار بود عملیات اجرایی آن از سال 1392 شروع شود و پیش‌بینی بهره‌برداری از آن 1394 بود. اما خوشبختانه این طرح در مرحله مطالعه و به‌دلیل اینکه ماده معدنی کافی برای احداث این کارخانه وجود نداشت متوقف شد.


پروژه تجهیز و بهره‌برداری از معدن مس هفت چشمه:
هدف: این طرح با تجهیز و بهره‌برداری از معدن هفت چشمه به میزان پنج میلیون تن سنگ سولفوری تعریف شد.
معرفی طرح: محل اجرای طرح هفت کیلومتری شمال غرب معدن مس سونگون واقع در استان آذربایجان شرقی است. قرار بود این طرح خوراک فاز 3 تغلیظ سونگون را تا حدی تامین کند. شروع عملیات اجرایی معدن مس سرچشمه 1391 بود و قرار بود در سال 1393 با سرمایه گذاری اولیه 2950 میلیارد ریال تکمیل شود. معدن هفت چشمه دارای ذخیره 155 میلیون تن با عیار متوسط  22/0 درصد است. اما این طرح در مراحل اولیه مطالعه به دلایل محیط زیستی (چون مکان آن در جنگل‌های ارسباران بود) و همچنین به‌دلیل اینکه عیار ماده معدنی کافی نبود و قیمت جهانی مس افت کرد، متوقف شد.


احداث کارخانه تغلیظ معدن مس مزرعه:
هدف: این طرح با هدف تجهیز و بهره‌برداری از معدن به میزان 330 هزار تن خاک سولفوری و تولید 10 هزار تن کنسانتره در سال تعریف شده بود.
معرفی طرح: محل اجرای طرح 25 کیلومتری شهرستان اهر واقع در استان آذربایجان شرقی است. این معدن از معادن قدیمی استان و کارخانه تغلیظ آن سال‌ها کنسانتره تولید کرده است. اولین عملیات اکتشافی در کانسار از سال 1335 توسط شرکت کل معادن آغاز شده و در پی آن نیز عملیات استخراجی توسط این شرکت در سال 1337 آغاز شده است. اما به علت تمام شدن خاک معدن، شرکت مس در حال بررسی برای توسعه معدن بود. معدن مس مزرعه از نوع عدسی و برداشت آن به طریق زیرزمینی انجام می‌پذیرد. قرار بود توسعه معدن مس مزرعه از سال 1392 شروع شود و در سال 1394 با سرمایه‌گذاری اولیه 500 میلیارد ریال تکمیل شود اما مطالعات اولیه نشان داد که مس چندانی برای استخراج باقی نمانده است و به همین دلیل طرح متوقف شد. البته لازم به ذکر است که هم‌اکنون کارخانه موجود با خاک معدن سونگون که به آنجا حمل می‌شود در حال فعالیت  است.


تجهیز و بهره‌برداری از معدن مس نوچون :
هدف: این طرح با هدف تجهیز و بهره‌برداری از معدن به میزان هفت میلیون تن سنگ سولفوری در سال تعریف شد.
معرفی طرح: محل اجرای طرح 15 کیلومتری جنوب معدن مس سرچشمه و 28 کیلومتری شهرستان پاریز در استان کرمان است. قرار بود این طرح در مرحله اول با معدن مس دره زار یک کارخانه تغلیظ مشترک با ظرفیت 182 هزار تن کنسانتره مس داشته باشند که به‌دلیل مسائل استانی این طرح به اجرا درنیامد. شروع عملیات اجرایی آن 1391 بود که قرار بود در سال 1393 با سرمایه‌گذاری اولیه 182 میلیارد ریال تکمیل شود. معدن نوچون دارای ذخیره 152 میلیون تن با عیار متوسط 27/0 با آستانه عیاری 2/0 درصد است. اما به دلایل مشکلات منطقه‌ای، عیار پایین و افت قیمت جهانی مس در مراحله اولیه متوقف شد.


 احداث کارخانه تغلیظ دره زار و نوچون:
هدف: این طرح با هدف احداث کارخانه‌های تغلیظ با ظرفیت 14 میلیون تن سنگ معدن خشک ورودی در سال به‌منظور تولید 182 هزار تن کنسانتره مس- مولیبدن با عیار 26 درصد (ایجاد ظرفیت مولیبدن به میزان دو هزار تن در سال) تعریف شد.
معرفی طرح: محل اجرای طرح در 15 کیلومتری جنوب معدن مس سرچشمه و 28 کیلومتری شهرستان پاریز در استان کرمان است. این طرح از سال 1391 شروع شد و قرار بود در سال 1394 با سرمایه‌گذاری اولیه 13 هزار و 240 میلیارد ریال تکمیل شود. اما در مراحل اولیه و پس از مطالعات به‌دلیل عیار پایین معادن تغذیه کننده این کارخانه و افت قیمت جهانی مس، طرح متوقف شد.


تجهیز معدن و احداث کارخانه تغلیظ ایجو و چاه فیروزه:
هدف: این طرح هدف احداث کارخانه تغلیظ مس با ظرفیت خوراک ورودی حدود هفت میلیون تن در سال در مجاورت معدن مس چاه‌فیروزه به‌منظور تولید 100 هزار تن کنسانتره در سال با عیار 25 درصد تعریف شد.
معرفی طرح: محل اجرای این طرح در شهرستان شهربابک و استان کرمان است. این طرح از سال 1391 شروع شد و قرار بود در سال 1394 با سرمایه‌گذاری اولیه 1900 میلیارد ریال تکمیل شود. ذخیره این معادن در حدود 115 میلیون تن با عیار 41/0 درصد بوده است. در نهایت با اجرا نشدن این طرح به علت کاهش قیمت جهانی مس و نتایج اکتشافی تکمیلی در معدن ایجو، شرکت مس تصمیم گرفت اجرای بخشی از این طرح را در قالب تفاهمنامه ساخت کارخانه تغلیظ معدن چاه‌فیروزه در مهر ماه سال 1394 به‌صورت مشارکت بین شرکت ملی صنایع مس ایران، شرکت میدکو، شرکت صنایع و معادن ماهان و گروه اقتصاد مفید به انجام برساند؛ به‌طوری که باید طی چهار سال کارخانه ساخته شود و 100 هزار تن کنسانتره مس تولید کند.


طرح معادن تفت:
هدف: این طرح با هدف تجهیز و بهره‌برداری از معادن مس تفت (علی آباد ودره زرشک) به ظرفیت هفت میلیون تن خاک سولفوری و تولید 100 هزار تن کنسانتره مس با عیار متوسط 26 درصد در سال و تولید 3000 تن مس کاتدی در سال از طریق فرایند لیچینگ تعریف شد.
معرفی طرح: محل اجرای معدن علی آباد در حدود 57 کیلومتری جاده اصلی یزد-تفت و ابرکوه است و معدن دره زرشک در حدود 53 کیلومتری جنوب غربی تفت در 11 کیلومتری معدن علی آباد قرار دارد. اجرای این طرح از سال 1390 شروع شد و قرار بود در سال 1394 با سرمایه‌گذاری اولیه 10 هزار و 20 میلیارد ریال تکمیل شود و برای دو معدن، یک کارخانه تغلیظ با ظرفیت 106 هزار تن کنسانتره و یک کارخانه لیچینگ با ظرفیت سه هزار تن مس کاتدی احداث شود. شایان ذکر است که این معادن نسبت به دیگر معادن جدید مس از عیار بالاتری برخوردارند ذخیره این معادن 122  میلیون تن با عیار   498/0 درصد است. مدت زمان اجرای طرح چهار سال و مدت زمان بهره‌برداری کارخانه تغلیظ 16 سال و از کارخانه لیچینگ 5/10 سال پیش‌بینی شده بود. ظرفیت اسمی استخراج معدن علی آباد به‌طور متوسط سه میلیون تن در سال کانسنگ سولفیدی و 750 هزار تن کانسنگ اکسیدی، ظرفیت اسمی استخراج معدن دره زرشک به‌طور متوسط چهار میلیون تن کانسنگ سولفیدی و 3/1 میلیون تن کانسنگ اکسیدی در سال، ظرفیت اسمی تولید 116 هزار تن کنسانتره در سال با عیار 26 درصد و 3000 تن مس کاتدی است. اجرای این طرح از سال 1391 متوقف شد و شرکت ملی صنایع مس ایران بنا به دلایلی همچون مشکلات تملک اراضی، کمبود آب و افت قیمت جهانی مس و مسائل زیست‌محیطی تصمیم به حذف این معدن از اولویت‌های توسعه‌ای خود کرد.


طرح تجهیز معدن و احداث کارخانه تغلیظ کهنگ:

هدف: این طرح با هدف تجهیز و بهره‌برداری از معدن به میزان 5/3 میلیون تن سنگ سولفوری در سال و احداث کارخانه تغلیظ با ظرفیت تولید   50 هزار تن کنسانتره مس با عیار 26 درصد در سال تعریف شد.

معرفی طرح: محل اجرای این طرح 80 کیلومتری شمال شرق اصفهان و جمع کل سرمایه‌گذاری آن 3100 میلیارد ریال بوده است. ذخیره احتمالی معدن 55 میلیون تن با عیار 38/0 درصد است که مطمئناً ذخیره قطعی آن بسیار کمتر از این خواهد بود. (این کانسار با توجه به مطالعات اولیه فنی و اقتصادی انجام‌شده و هزینه بالای معدنکاری زیرزمینی، در حال حاضر از پارامترهای اقتصادی ضعیف برخوردار است).


توسعه تغلیظ میدوک فاز 2:
هدف: این طرح با هدف احداث کارخانه تغلیظ به ظرفیت سالانه 12 میلیون تن سنگ معدن ورودی و تولید  150 هزارتن کنسانتره مس با عیار  26 درصد تعریف شد.
معرفی طرح: محل اجرای این طرح مجتمع مس شهربابک واقع در 42 کیلومتری شمال شرق شهربابک و 132 کیلومتری شمال غرب معدن مس سرچشمه است. هم‌اکنون کارخانه تغلیظ 150 هزار تنی میدوک در آن مجتمع در حال تولید است. در حقیقت این پروژه با سرمایه‌گذاری 4210 میلیارد ریال در نظر داشت فاز دوم این کارخانه را که اغلب زیرساخت‌های آن فراهم بود به بهره‌برداری رساند و 160 هزار تن به تولید کنسانتره این مجتمع اضافه کند. اما با توجه به اینکه معدن میدوک جوابگوی نیاز هر دو کارخانه نبود، در صورت برداشت خاک برای دو کارخانه عمر معدن بسیار کوتاه می‌شد و باید کارخانه قبلی را حذف می‌کردند که مقرون‌به‌صرفه نبود. همچنین این پروژه جابه‌جایی مقادیر زیادی از باطله را در پی داشت و به علاوه هزینه معدنکاری زیرزمینی در آن بالا بود، بنابراین شرکت مس تصمیم به متوقف کردن این پروژه گرفت.


طرح احداث کارخانه فلوتاسیون سرباره سرچشمه:
هدف: این طرح با هدف تولید 73 هزارتن کنسانتره در سال با متوسط عیار 26 درصد تعریف شد.
معرفی طرح: محل اجرای این طرح در مجتمع مس سرچشمه واقع در 160 کیلومتری جنوب غرب کرمان و 50 کیلومتری جنوب رفسنجان است. مطالعات این طرح از سال 1391 و پیش‌بینی بهره‌برداری از آن سال 1393 بوده است. قرار بود این طرح از سرباره کوره‌های ذوب و خاک معدن 73 هزار تن کنسانتره را با عیار 26 درصد برای خوراک کوره ذوب تامین کند. دلیل توقف این پروژه نیز با توجه به تصمیم شرکت مس برای ادامه طرح توسعه ذوب و افزایش ظرفیت ذوب خاتون‌آباد در پرده‌ای از ابهام باقی مانده است. اما با این حال شرکت مس در نظر دارد برای این پروژه سرمایه‌گذار خصوصی جذب کند.

آنچه از شواهد پیداست، شرکت ملی مس تصمیم به خارج کردن طرح‌های یادشده از دستور کار خود گرفته است. اما بازگشت این طرح‌ها منوط به بازگشت مس به قیمت‌های بالاست که البته در میان‌مدت و حتی به گفته برخی تحلیلگران، در بلندمدت نیز بعید به‌نظر می‌رسد. با این حال در شماره‌های آینده طرح‌هایی که شرکت مس هنوز مصمم به اجرای آن‌ها و معادن جدیدی که آن شرکت مصمم به بهره‌برداری از آن‌هاست مورد بررسی قرار می‌گیرند.

نسخه پی‌دی‌اف این مقاله را که در نشریه «اخبار فلزات» منتشر شده است، می‌توانید از قسمت ضمیمه دانلود کنید.

موفقیت طرح‌های بازسازی و نوسازی مجتمع مس سرچشمه

چرا تولید 700 هزار تن کاتد مس عملی نیست؟

حذف پروژه‌های غیراقتصادی از فاز سوم توسعه شرکت مس

نام‌ :
ایمیل :
نمایش داده نمی‌شود
متن :
 
عضویت در خبرنامه
نام‌ و نام‌خانوادگی:
ایمیل :
مس پرستلگرام

 


شبکه مس؛ کانال رسمی تلگرامی
شرکت ملی صنایع مس ایران
را ببینید. 

 

به نظر شما سایت عصر‌مس‌آنلاین بهتر است بیشتر به چه مطالبی بپردازد؟